Over instapmomenten en het voorspellen van het weer...

Over instapmomenten en het voorspellen van het weer...

Gepubliceerd 16 juli 2020

In gesprekken met nieuwe klanten rijst vaak de vraag of instappen op het huidige moment wel een juiste keuze is. Momenteel is dit een erg actuele vraag, de beurzen zijn wereldwijd immers na de daling in maart weer snel gestegen.

Zeer recent had ik een interessante gedachtenwisseling met een cliënte over het moment van instappen. Ze had daarvoor al de keuze gemaakt om haar belegbare vermogen door Index Capital te gaan laten beheren. Ik nam haar mee in de volgende overpeinzing.

Als een belegger zich bezig gaat houden met het kiezen van een instapmoment dan heeft dat alles te maken met timing en voorspellingen. Veel beleggers geloven in de voorspellende waarde van analisten over de aandelenmarkten. Echter is een voorspelling over een aandelenmarkt, een regio of een enkel bedrijf wel te maken?

Carl Richards, een bekende amerikaanse financieel planner en columnist in de New York Times heeft hier een hele treffende column over geschreven. Hij vergelijkt het voorspellen van een instapmoment op de aandelenmarkt met een weersvoorspelling.

De driedaagse voorspellingen (72 uur) van vandaag blijken tegenwoordig net zo goed te zijn als de 36-uurs voorspellingen in de jaren tachtig. De gemiddelde fout in de voorspelling van orkaanbanen is sinds het begin van de jaren zeventig met tweederde verminderd.

Hoewel het behoorlijk indrukwekkend is dat we zoveel beter zijn geworden in het voorspellen van weerpatronen op korte termijn, zijn zevendaagse temperatuurvoorspellingen nog steeds slechts 5 procent van de tijd nauwkeurig. Het voorspellen wordt wel iets beter.

De verbetering is het resultaat van computermodellen die alle gegevens - temperaturen, wolken en wind - verzamelen en in wiskundige vergelijkingen zetten. Het resultaat waren simulaties die de prognoses van de mens overtroffen.

Deze modellen zijn gebouwd door het zoeken naar en identificeren van variabelen die een voorspellende waarde boden. In de loop van de tijd, naarmate meer van deze factoren werden geïdentificeerd en in het model werden ingevoerd, verbeterde de nauwkeurigheid van de voorspelling.

Al jaren wordt geprobeerd hetzelfde te doen met de aandelenmarkt. Banken, vermogensbeheerders en universiteiten hebben eindeloos veel tijd, geld en menselijk kapitaal besteed aan het identificeren van variabelen die marktgedrag helpen te voorspellen. Er is veel onderzoek gedaan naar de voorspellende waarde van belachelijke (dartende apen) en serieuzere (prestaties uit het verleden) variabelen. De conclusie uit al die onderzoeken is dat op korte termijn er geen voorspellende waarde blijkt te zijn.

Maar dat weerhoudt veel beleggers er niet van om wèl te kijken naar voorspellingen, wat vaak tot gissen leidt. En gissen is geen manier om investeringsbeslissingen te nemen. Zodra we denken dat we iets in de gegevens hebben gevonden dat een patroon lijkt te zijn, 'doen we alsof we dingen weten die we niet weten'.

De baanbrekende Amerikaanse econoom en investeerder (en leermeester van Warren Buffet) Ben Graham (1894-1976) heeft de markt beschreven als moeilijk te voorspellen: "Op de korte termijn gedraagt de beurs zich als een stemmachine, maar op de lange termijn gedraagt ze zich als een weegmachine." En omdat mensen stemmen, is het erg moeilijk om te voorspellen welke kant de beurs op gaat.

Investeren is ook geen natuurkundige wetenschap. Aandelenmarkten bewegen niet zoals de zwaartekracht of het weer. Ze volgen niet de vastgestelde wetten. Op een willekeurige dag vertegenwoordigt de beurs het collectieve gevoel van ons allemaal. Meestal zijn die gevoelens gebaseerd op angst of hebzucht. En het is pas achteraf dat we die fout erkennen. Dus hoewel menselijk gedrag op één niveau voorspelbaar lijkt (we vertonen hebzuchtig gedrag en kopen aandelen wanneer ze hoog staan, we worden angstig en verkopen wanneer de koersen dalen), is het erg moeilijk om te weten wat we nu precies doen. Totdat het te laat is.

Prognoses zijn bij veel beleggers leidend. Ze zijn iedere dag in de kranten en op online fora te vinden. Prognoses waarin de richting van de beurzen wordt voorspeld. Uiteindelijk blijkt dat het een spel is voor dwazen, er is namelijk geen bewezen, marktvoorspellend model verborgen in een computer waar slechts een paar mensen toegang toe hebben. Dat bestaat gewoonweg niet!

De feiten zijn hetzelfde gebleven. In de loop van de tijd (denk aan 10, 15 of 20 jaar) doen aandelen het doorgaans beter dan obligaties en obligaties doen het doorgaans beter dan contant geld. Lage kosten zijn doorgaans een goed teken van toekomstige relatieve prestaties. We weten ook dat een gediversifieerde portefeuille een belegger zal helpen beschermen tegen de volatiliteit van de aandelenmarkt.

Verstandig beleggen is dus belegd zijn en blijven in een breed gespreide portefeuille. Het moment van instappen zal over een langere periode steeds van minder invloed blijken.

Voorspellen is slechts een raadspel waarbij we doen alsof we iets weten dat we niet weten. Mijn vraag aan de dame was dan ook of zij er klaar voor was te stoppen met doen alsof…..

 


Geschreven door
Remco Mattijssen
‘Een klant behandelen zoals je zelf graag wordt behandeld’. Dát is wat Remco Mattijssen (1969) vanzelfsprekend vindt. Het klinkt zo gewoon maar tegenwoordig blijkt het een kunst op zich. De klant ontegenzeggelijk als de allerbelangrijkste schakel in een bedrijf beschouwen is verankerd in de kernwaarden van Index Capital en dat voelt voor hem buitengewoon goed. Remco is mede oprichter- en eigenaar van Index Capital en de online dienstverlener BeCapital. Remco houdt van golfen, padél, mountainbiken, spinning, hardlopen, reizen, kunst, cultuur en goede wijnen.